«مهرالسنه»؛ بررسی فقهی و تاریخی مهریه با تکیه برسنت نبوی
«مهرالسنه»؛ بررسی فقهی و تاریخی مهریه با تکیه برسنت نبوی
کتاب «مهرالسنه؛ بررسی فقهی و تاریخی مهریه با محوریت سنت نبی مکرم اسلام صلی الله علیه و آله » پژوهشی جامع و روشمند در تبیین جایگاه مهریه در نظام فقهی ،حقوقی و اخلاقی اسلام است که با اتکا به قرآن، سنت نبوی، روایات اهلبیت(ع) و میراث فقهی امامیه، به تحلیل این نهاد مهم اجتماعی میپردازد.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی نشر حوزه این اثر درپنج فصل اصلی تنظیم شده و تلاش دارد ضمن واکاوی تاریخی مهریه، قرائتی متعادل و مستند از «مهرالسنه» بهعنوان الگوی نبوی در تعیین مهریه ارائه دهد.
مفهومشناسی و مبانی فقهی
در فصل نخست، نویسنده به مفهومشناسی «مهر» از منظر لغوی و اصطلاحی پرداخته و اقسام آن، از جمله "مهرالمسمی" و "مهرالمثل" را بررسی میکند. دیدگاههای مختلف فقیهان، ادله هر نظریه و اشکالات روایی بهدقت تحلیل شده و مبانی فقهی بحث سامان مییابد.
مهریه درگذر تاریخ
فصل دوم به بررسی تاریخچه مهریه پیش از اسلام اختصاص دارد. وضعیت ازدواج و جایگاه زن در تمدنهای باستانی همچون بابل، روم، یونان، ایران، هند و چین و نیز انواع ازدواجهای رایج جزیرة العرب در دوران جاهلیت، از جمله نکاح استبضاع، بدل، شغار و ... ، مورد واکاوی قرار گرفته است تا تمایز نگاه اسلام با نظامهای پیشین روشن شود.
جایگاه مهر دراسلام
در فصل سوم، کتاب وارد هسته اصلی بحث میشود. فلسفه تشریع مهر، کارکردهای اجتماعی آن و نسبت مهر با طلاق، حقوق زن و استحکام خانواده بررسی شده است. همچنین احکام ازدواج بدون مهر، مهرالمثل، مهرالمتعه و مسائل تفویض و تعیین مهر در شرایط خاص، با نگاهی انتقادی و استدلالی تبیین میشود.
اسلام و مدیریت سنت مهریه
فصل چهارم به مدیریت و ساماندهی مهریه در چارچوب تعالیم اسلامی میپردازد. نویسنده با مقایسه فرهنگ مادیگرای غرب با نگرش انسانساز اسلام، بر لزوم اعتدال در مهریه، رعایت حقوق متقابل زن و مرد و نقش ایمان و اخلاق در تنظیم روابط مالی ازدواج تأکید میکند. در این بخش، ضمن بررسی اصلاحات اسلام در برابر سنتهای جاهلی، دیدگاههای مختلف درباره فلسفه مهریه مانند جبران کاهش سهمالارث زنان یا اجرت خدمات آنان در زندگی مشترک نقد شده است.
نویسنده همچنین با استناد به سخنان امیرالمؤمنین(ع) و دیدگاههای علامه طباطبایی درباره مراتب ایمان، تلاش میکند رابطه میان میزان التزام دینی و نوع نگاه به مهریه را تحلیل کند. در ادامه نیز حقوق متقابل زن و مرد در خانواده و نقش آن در شکلگیری نگاه متعادل به مهریه مورد بررسی قرار میگیرد.
تبیین سنت نبوی در مهریه (مهرالسنه)
فصل پنجم، مهمترین بخش کتاب، به تبیین دقیق مفهوم «مهرالسنه» اختصاص دارد. در این فصل، روایات مربوط به مقدار، کیفیت و فلسفه مهر حضرت زهرا(س)، بررسی تاریخی وزن درهم، انواع درهمهای صدر اسلام و تحلیل فقهی سقف مهریه مطرح شده است. نویسنده با جمعبندی روایات، از مهرالسنه بهعنوان الگویی هدایتی و نه الزامآور، برای اصلاح فرهنگ مهریه در جامعه امروز یاد میکند.
بازشناسی مهریه از افراط و تفریطهای رایج
کتاب "مهرالسنه" با رویکردی علمی، مستند و انتقادی، میکوشد مهریه را از افراط و تفریطهای رایج بازشناسی کرده و آن را در جایگاه حقیقیاش، یعنی ابزاری برای تکریم زن، تحکیم خانواده و تحقق عدالت در ازدواج، بازتعریف کند ونشان دهد که اسلام با اصلاح سنتهای پیشین، مهریه را به نهادی متعادل و اخلاقی تبدیل کرده و الگوی آن را در سیره پیامبر اسلام(ص) و مفهوم «مهرالسنه» میتوان مشاهده کرد.
علاقه مندان برای تهیه کتاب به درگاه نشر حوزه
https://nashrehowzeh.ir/p/d/2250 یا به نشانی قم خیابان معلم، جنب بیت امام خمینی(ره)، موسسه انتشارات حوزه های علمیه مراجعه کنند. شماره تماس ۰۹۳۸۷۹۲۴۲۲۹ پاسخ گوی کتاب دوستان است.
