آشنایی با کتاب «روش استنباط نظریه اقتصادی از کتاب و سنت»

آشنایی با کتاب «روش استنباط نظریه اقتصادی از کتاب و سنت»

به گزارش پایگاه اطلاع نشرحوزه،کتاب «روش استنباط نظریه اقتصادی از کتاب و سنت» تألیف مهدی خطیبی تلاش می‌کند به این سئوال پاسخ دهد چه روشی می‌تواند نظریه اقتصادی اسلامی را از متون دینی استخراج کند؟

ناکارآمدی روش‌های گذشته و ضرورت بازنگری

در مقدمه کتاب تصریح شده است در اقتصاد رایج مجموعه‌ای از گزاره‌های ارزشی و غیرارزشی وجود دارد، اما این تفکیک در منابع اسلامی به همان شکل قابل تشخیص نیست. برخی مفاهیم اسلامی ارزشی‌اند و برخی توصیفی، و همین امر تبدیل آن‌ها به نظریه اقتصادی را دشوار ساخته است. 

نویسنده با اشاره به تجربه بانکداری اسلامی در ایران، تأکید می‌کند که روش‌های اصلاح‌شده مبتنی بر کنار گذاشتن نظریه اقتصاد سرمایه‌داری، موفق نبوده‌اند. به باور او، دلیل اصلی این ناکامی، فقدان یک روش‌شناسی دقیق برای استنباط نظریه از کتاب و سنت است.

خلأ روش مشخص برای تولید نظریه اقتصادی اسلامی

خطیبی در مقدمه یادآور می‌شود که هنوز سخن روشنی درباره چگونگی دستیابی به نظریه اقتصادی اسلامی وجود ندارد؛ در حالی که منابع اصلی اقتصاد اسلامی کتاب و سنت‌اند، روش تبدیل این داده‌ها به نظریه همچنان مبهم است. او کار خود را ادامه مسیر پژوهشگرانی مانند محمد انس زرقاء می‌داند که برای تدوین دانش اقتصاد اسلامی، ابتدا مقولات اقتصادی را به دو بخش ارزشی (هنجاری) و توصیفی (اثباتی) تقسیم کرده‌اند.

ساختار کتاب؛ از مبانی نظری تا روش‌های اجتهادی

بر اساس فهرست کتاب، فصل نخست به «چیستی نظریه و ویژگی‌های آن در اقتصاد رایج و اقتصاد اسلامی» می‌پردازد و موضوعاتی مانند انواع نظریه اقتصادی، کارکردهای نظریه و اختلاف دیدگاه‌ها درباره مرز گزاره‌های توصیفی و هنجاری را بررسی می‌کند. 

فصل دوم کتاب گسترده‌ترین بخش آن است و مجموعه روش‌های پیشنهادی برای نظریه‌پردازی را معرفی می‌کند؛ از جمله: 

- نظریه علم دینی و مدل اجتهادی دانش دینی (یاد)، 

- الگوی حکمی ـ اجتهادی در علوم اجتماعی، 

- مبانی معرفت‌شناختی، ارزش‌شناختی و هستی‌شناختی نظریه‌پردازی، 

- و روش‌های اجتهادی مانند تفسیر موضوعی، استنطاق و ساختارسازی.

در بخش‌های پایانی کتاب نیز روش کشفی شهید صدر و مراحل آن تحلیل شده و در نهایت، نویسنده الگوی پیشنهادی خود را برای استنباط نظریه اقتصادی از کتاب و سنت ارائه می‌دهد.

علاقه مندان برای تهیه این کتاب به درگاه

https://nashrehowzeh.ir/p/d/1981  یا به نشانی قم خیابان معلم، جنب بیت امام خمینی(ره)، موسسه انتشارات حوزه های علمیه مراجعه کنند. شماره تماس ۰۹۳۸۷۹۲۴۲۲۹ پاسخ گوی کتاب دوستان است.