مرزمسئولیت شرعی و تربیتی کودکان در آستانه بلوغ کجاست؟ / انتشار کتابی نوآورانه در فقه تربیتی

مرزمسئولیت شرعی و تربیتی کودکان در آستانه بلوغ کجاست؟ / انتشار کتابی نوآورانه در فقه تربیتی

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی نشر حوزه کتاب «فقه تکالیف الزامی کودکان ممیز و مراهق»؛ نگاهی نو به چالش‌های فقهی و تربیتی نسل نوبا تأکید بر اجتهاد نص‌محور و عقل‌گرا» تألیف حجت‌الاسلام دکتر مصطفی همدانی از سوی مؤسسه انتشارات حوزه‌های علمیه منتشر شده است.

این اثر پژوهشی که توانسته است عنوان «اثر شایسته تقدیر» در بیست‌وششمین همایش کتاب سال حوزه را از آن خود کند، به یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های مشترک میان مربیان، اولیا و پژوهشگران علوم اسلامی یعنی حدود و ثغور تکالیف شرعی و اخلاقی کودکان در آستانه بلوغ می‌پردازد.

بر اساس این گزارش، در انگاره سنتی و رایج فقهی، بر مبنای قاعده «رفع‌القلم»، کودک تا زمان بلوغ شرعی فاقد تکلیف تلقی می‌شود. اما نویسنده در این اثر با رویکردی نواندیشانه و مبتنی بر «اجتهاد نص‌محور و عقل‌گرا»، سه چالش کلیدی و کاربردی را در این عرصه واکاوی و حل کرده است

* مسئولیت تربیتی اولیا و مربیان: کتاب تبیین می‌کند که مکلف‌کردن ناگهانی نوجوان به تکالیف دینی در سن بلوغ، بدون زمینه‌سازی و تمرین تدریجی، با حکمت تشریع ناسازگار است؛ بار سنگین این مقدمه‌سازی بر دوش اولیا و نهادهای تربیتی قرار دارد و در صورت کوتاهی آنان، عقل حکم به معذوریت نسبی کودک در آغاز بلوغ می‌دهد.

* پاسخ به چالش «کودک مراهق» و حفظ حقوق دیگران: اثر حاضر نشان می‌دهد که نوجوانی که به بلوغ شرعی نرسیده اما توان ارتکاب بزه را دارد، نمی‌تواند از خلاءهای قانونی سوءاستفاده کرده و به حقوق مالی، جانی یا آبرویی دیگران تعدی کند؛ لذا ضمن حفظ حرمت حدیث رفع‌القلم، مسئولیت اخروی و ضمانت‌های جبرانی برای چنین رفتارهایی تبیین شده است.

* عقل‌گرایی به عنوان مخصص حدیث رفع‌القلم: نویسنده با احیای جایگاه عقل مستقل در فرآیند استنباط، اثبات کرده است که برخی تکالیف معقول و درک‌پذیر برای کودکان ممیز، می‌تواند تخصیصی بر اطلاق حدیث رفع‌القلم باشد.

برای تهیه کتاب کلیک کنید

علاقه‌مندان، پژوهشگران، اساتید، طلاب و عموم مخاطبان می‌توانندبرای،مشاهده فهرست و عناوین کتب موسسه نشر حوزه های علمیه ، به تارنمای رسمی انتشارات حوزه‌های علمیه به نشانی مراجعه نمایید https://nashrehowzeh.ir/ همچنین، مرکز پخش و فروش حضوری این مؤسسه در قم، خیابان معلم، جنب بیت حضرت امام خمینی(ره)، قرار دارد. شعبه دوم نیز واقع در درب اصلی  مدرسه دارالشفاء، کتابفروشی مؤسسه نشر حوزه‌های علمیه است. شماره تماس: ۰۲۵۳۲۱۹۱۵۲۹