«مناقب آل ابی‌طالب»؛شاهکار ماندگار قرن ششم هجری در آیینه پژوهش
«مناقب آل ابی‌طالب»؛شاهکار ماندگار قرن ششم هجری در آیینه پژوهش
در تاریخ پرفرازونشیب فرهنگ و تمدن اسلامی، سده ششم هجری قمری یکی از درخشان‌ترین و در عین حال حساس‌ترین برهه‌های تقریب، گفت‌وگو و مناظرات فکری میان مذاهب اسلامی به شمار می‌رود. دراین دوران، شخصیتی ممتاز، جامع‌الاطراف و کم‌نظیر ظهور کرد که هم در فقه و کلام سرآمد بود و هم در رجال، حدیث، تفسیر و ادبیات، یگانه روزگار خویش به شمار می‌رفت.
مناقب آل ابی طالب مشهور به «مناقب ابن شهر آشوب» تألیف محمد بن علی ابن شهرآشوب مازندرانی، مفسر، محدث، رجالی، متکلم، فقیه و ادیب بزرگ شیعه در قرن شش قمری است.
فلسفه نگارش؛ پاسخی به مظلومیت تاریخ و تقویت تقریب علمی
ابن‌شهرآشوب در مقدمه خواندنی کتاب، انگیزه خود را به روشنی بیان می‌کند. او مشاهده کرده بود که فضایل مسلم و تاریخی اهل‌بیت پیامبر اسلام (ص) از یک‌سو توسط دشمنان و معاندان دچار کتمان و تحریف شده و از سوی دیگر، جهالت یا افراط برخی ناآگاهان، چهره زلال سیره این خاندان پاک را مخدوش ساخته است.
وی بر آن شد تا دانشنامه‌ای متقن تدوین کند؛ اثری که در آن نه بر گمانه‌زنی‌های بی‌اساس، بلکه بر اسناد معتبر، روایات متواتر و مقبولِ فریقین (شیعه و سنی) تکیه شده باشد.
روش‌شناسی و ساختار فصول کتاب
کتاب اولیه «مناقب» ابن‌شهرآشوب بسیار گسترده‌تر از نسخه‌های چاپی متداول امروزی بوده است (بخش مربوط به انبیا و برخی فصول آغازین به مرور ایام دچار پراکندگی یا تلخیص شده است). نسخه حاضر که بر پایه ابواب تاریخی و سیره‌نگاری استوار است، در چهار بخش عمده سامان یافته است:
1.سیره و مناقب پیامبر اعظم (ص):
تبارشناسی، معجزات، دلایل نبوت، اخلاق، غزوات و وقایع دوران حیات نبی مکرم اسلام.
2. شخصیت، ولایت و مقامات امیرالمؤمنین علی بن ابی‌طالب (ع):
سهم بزرگی از کتاب به فضایل علی (ع) اختصاص دارد؛ از سبقت در اسلام و آیات نازل‌شده در شأن ایشان تا غدیر خم، قضاوت‌های شگفت‌انگیز، شجاعت در میدان‌های جهاد، خطبه‌ها و شهادت مظلومانه.
3. مقام و سیره حضرت فاطمه زهرا (س):
* ولادت، فضایل ملکوتی، ازدواج آسمانی، احادیث، ابعاد عبادی و خطبه‌های بانوی بزرگ اسلام.
4. سیره و مناقب سایر ائمه اطهار (از امام حسن مجتبی تا امام مهدی - علیهم‌السلام):
* ابن‌شهرآشوب برای هر یک از ائمه هدی (ع) منظومه‌ای نظام‌مند از اطلاعات تاریخی ارائه می‌دهد: القاب و کنیه‌ها، ادله امامت، معجزات و مکارم اخلاقی، خلفای هم‌عصر، موضع‌گیری‌های سیاسی و احتماعی، مقتل و نحوه شهادت و اولاد.
منابع مورد استفاده؛ تبلور احاطه بی‌نظیر کتاب‌شناختی
شاید یکی از شگفت‌انگیزترین ویژگی‌های «مناقب»، تنوع حیرت‌آور منابع آن باشد. ابن‌شهرآشوب در آغاز و در خلال اثر خود از بیش از صدها اثر خطی و اصیل حدیثی، تفسیری، ادبی و تاریخی شیعه و اهل‌سنت نام می‌برد و روایت می‌کند؛ از جمله:صحاح سته و مسانید معتبر اهل‌سنت؛ (نظیر مسند احمد بن حنبل، صحیح بخاری و مسلم، سنن ترمذی و نسائی).
کتاب‌های تاریخ و مغازی؛ (نظیر تاریخ طبری، تاریخ خطیب بغدادی، آثار واقدی و ابن اسحاق).
آثار پیشین شیعه؛ (نوشته‌های شیخ صدوق، شیخ مفید، سید رضی و شیخ طوسی).
دیوان‌های کهن شعر عرب؛ که نویسنده از آن‌ها به عنوان شاهدی تاریخی و زبانی برای اثبات مناقب بهره برده است.
دوره کامل ۱۰ جلدی «مناقب آل ابی‌طالب» اثر سترگ ابن‌شهرآشوب مازندرانی، با ترجمه روان و دقیق آقای محمد صدری، از سوی مؤسسه نشر حوزه‌های علمیه با نازل‌ترین و مناسب‌ترین قیمت ممکن برای طلاب، محققان و عموم علاقه‌مندان فراهم شده است.
دیگرآثار موسسه نشر حوزه های علمیه
علاقه‌مندان، پژوهشگران، اساتید، طلاب و عموم مخاطبان می‌توانندبرای،مشاهده فهرست و عناوین کتب موسسه نشر حوزه های علمیه ، به تارنمای رسمی انتشارات حوزه‌های علمیه به نشانی مراجعه نمایید https://nashrehowzeh.ir
همچنین، مرکز پخش و فروش حضوری این مؤسسه در قم، خیابان معلم، جنب بیت حضرت امام خمینی(ره)، قرار دارد. شعبه دوم نیز واقع در درب اصلی مدرسه دارالشفاء، کتابفروشی مؤسسه نشر حوزه‌های علمیه است. شماره
